OSINT in vreemde talen: de wereld lezen in meer dan één taal

Engelse versie (English version): Foreign-Language OSINT: Reading the World in More Than One Language
OSINT in vreemde talen is het verzamelen en lezen van open bronnen in de taal waarin ze zijn geschreven. Het meeste van wat over een bedrijf, markt of overheid wordt gepubliceerd, verschijnt in de eigen taal, voor het eigen publiek. Een analist die alleen in het Engels werkt, leest het deel van het dossier dat iemand heeft willen vertalen. Ik was vertaler en tolk voordat ik inlichtingenanalist werd, en niets in dertig jaar heeft mijn overtuiging veranderd dat het voordeel in de tweede taal zit.
In het kort
- Wat het is: open source intelligence uit bronnen in hun oorspronkelijke taal, niet uit Engelse samenvattingen ervan.
- Waarom het ertoe doet: bronnen in de landstaal dragen andere aannames, andere feiten en vaak meer detail dan de versie voor buitenlandse lezers.
- Wie het het langst doet: overheden. De Verenigde Staten volgen en vertalen buitenlandse media sinds 1941 als georganiseerde taak.
- Wat machinevertaling verandert: het maakt voorselectie in tientallen talen mogelijk. Het vervangt geen gekwalificeerde lezer voor iets waarop een beslissing rust.
- Wat ervoor nodig is: een kaart van de talen die voor jou tellen, toegang tot het openbare dossier in elk daarvan en mensen die het op professioneel niveau kunnen lezen.

Overheden zien dit sinds 1941 als kerntaak

Op 26 februari 1941 richtte president Franklin Roosevelt de Foreign Broadcast Monitoring Service op om buitenlandse kortegolfradio te beluisteren en te rapporteren wat er werd gezegd. Die werd de Foreign Broadcast Information Service, en tientallen jaren lang waren de vertaalde dagrapporten ervan een basisnaslagwerk voor Amerikaanse analisten.
De taak is gereorganiseerd, maar nooit opgegeven. In november 2005 kondigde de Director of National Intelligence een Open Source Center aan, gebouwd op de oude dienst. In oktober 2015 werd het omgedoopt tot Open Source Enterprise. Op 8 maart 2024 brachten het Office of the Director of National Intelligence en de Central Intelligence Agency de IC OSINT Strategy 2024–2026 uit, met vier prioriteiten: de verwerving en uitwisseling van open data coördineren, het verwervingsbeheer integreren, innoveren en de volgende generatie OSINT-personeel en -vakmanschap ontwikkelen.
Vijfentachtig jaar ononderbroken investering door de Amerikaanse overheid is een redelijke maat voor hoeveel er in het anderstalige dossier zit. De meeste bedrijven hebben nooit iemand opgedragen het te lezen.
Drie redenen om het origineel te lezen
In How to Predict the Future…and WIN! (Wallingford Press, 2011) raadt de fictieve consultant Dr. Egon lezers aan: ‘Haal al je bronnen uit één land, bij voorkeur je eigen land.’ Als iets het weten waard is, zegt hij, is het een Engelse versie waard. Mijn antwoord in het boek: ‘Je kunt de mondiale toekomst niet bestuderen terwijl je het grootste deel van de wereld negeert.’ Ik gaf drie redenen.
1. Verschillende bronnen dragen verschillende aannames. Zoals het boek zegt: ‘Het mooiste aan gegevensbronnen uit andere landen zijn de uiteenlopende aannames die automatisch in hun analyse zitten.’ Elke nationale pers heeft haar eigen autoriteiten en haar eigen idee van wat normaal is. Wie alleen de bronnen van het eigen land leest, laat elke prognose de blinde vlekken van dat land erven. Die van een ander lezen is de goedkoopste controle op de eigen.
2. Organisaties zeggen in verschillende talen verschillende dingen. Dit is de reden die het zwaarst weegt voor competitive intelligence. De publieke uitspraken van een bedrijf worden beheerd. Maar de teams die ze beheren zijn zelden mondiaal en zelden vanuit één plek aangestuurd, en de meeste woorden hebben in een andere taal geen exact equivalent. In het boek trok ik de praktische conclusie: ‘je kunt tussen landen geen strikte taaldiscipline afdwingen, en organisaties brengen waarschijnlijk in elk land andere informatie naar buiten, wat een vollediger beeld van hun activiteiten geeft’.
3. Gewoon dekking. De meeste toezichthouders, rechtbanken, vakbladen en lokale kranten in de wereld publiceren niet in het Engels. Als je leverancier, concurrent of klant daar actief is, worden de beslissingen die jou raken aangekondigd in een taal die je misschien niet leest.
Dit geldt vooral voor Angelsaksische analisten, die vaak tot één of twee talen beperkt zijn. In het boek zei ik dat de tip ‘vooral bedoeld was voor de beroemd eentalige Amerikaanse lezers’. Veel analisten elders in de wereld spreken er vijf. In welke groep je ook zit, de regel is dezelfde: haal de inlichtingen waar mogelijk uit het origineel.
Waar het dossier in de landstaal rijker is
De kloof is het grootst in het gewone openbare dossier, de documenten die niemand voor een buitenlands publiek schrijft:
- Bedrijfsdeponeringen en registers. Jaarverslagen, eigendomsgegevens en bestuursbenoemingen bij nationale instanties.
- Rechtbankstukken en publicaties. Rechtszaken, faillissementsmededelingen en handhavingsbesluiten.
- Overheidsaanbestedingen. Aanbestedingen, gunningen en contractwijzigingen.
- Octrooien en normen. Vaak eerst in het thuisland ingediend.
- Vak- en lokale pers. Het branchewekblad en de krant van de stad waar de fabriek staat.
- Vacatures. Werven in een bepaalde stad, in een bepaald vak, is een vroeg teken van een voornemen.
- Staatscouranten en regelgevingsdossiers. Ontwerpregels, consultatiereacties en vergunningsbesluiten.
Veel landen hebben een nationaal openbaarmakingssysteem voor bedrijfsdeponeringen, zoals EDINET in Japan, DART in Zuid-Korea, het Unternehmensregister in Duitsland en BODACC in Frankrijk. Alle zijn openbaar. Alle zijn eerst geschreven voor binnenlandse lezers.
Japan laat zien hoeveel er zelfs in een open, goed gereguleerde markt achter de taalgrens ligt. Sinds april 2025 eist de beurs van Tokio dat bedrijven op haar Prime Market resultatenverslagen en tijdige mededelingen tegelijk in het Engels en het Japans publiceren. Het onderzoek van de beurs per eind 2025 telde 1.598 Prime Market-bedrijven, van wie er 96 tot april 2026 de tijd hadden om aan de regel te voldoen. De regel geldt voor één marktsegment en een afgebakende set documenten. Andere deponeringen, en bedrijven op de andere markten van de beurs, vallen er niet onder.
Dat is de meest internationaal gerichte laag van een van de grootste economieën ter wereld. In de meeste markten is de Engelse laag dunner.
Wat machinevertaling verandert, en wat niet
Machinevertaling heeft de economie van dit werk veranderd. Een analist kan nu duizend koppen doornemen in een taal die ze niet leest en de twintig vinden die ertoe doen. Tien jaar geleden had je daar een team voor nodig.
Het heeft niet veranderd waarop een beslissing moet rusten. De eigen norm van de Amerikaanse overheid is een bruikbaar ijkpunt. De schaal van de Interagency Language Roundtable loopt van 0 tot 5. Niveau 2 is ‘beperkte beroepsvaardigheid’ (Limited Working Proficiency). Niveau 3 is ‘algemene professionele vaardigheid’ (General Professional Proficiency), en de Roundtable merkt op dat veel Amerikaanse diensten minimaal niveau 3 eisen. Machine-uitvoer gelezen door iemand zonder kennis van de taal is geen lezing op niveau 3.
Wat verloren gaat, is voorspelbaar:
- Register. Of een uitspraak routineus, defensief of gealarmeerd is.
- Vaktermen. Juridische en regelgevende woorden die op gewone woorden lijken.
- Eufemisme en weglating. Wat een zorgvuldige schrijver bewust niet zei.
- Namen. Personen, bedrijven en plaatsen op drie verschillende manieren getranslitereerd.
- Wie er spreekt. De positie van het medium en de auteur binnen hun eigen systeem.
De werkregel: laat machines de voorselectie doen en laat een gekwalificeerd mens alles lezen waarop een beslissing zal rusten.
Hoe je dekking in vreemde talen opbouwt

- Breng je talen in kaart. Zet op een rij waar je concurrenten, leveranciers, klanten en toezichthouders zitten. De talen die ertoe doen volgen uit de kaart, niet uit welke talen je medewerkers toevallig spreken.
- Vind het dossier in de landstaal. Bepaal per land de openbare registers, rechtbanken, staatscouranten en vakpers.
- Selecteer machinaal voor. Gebruik machinevertaling om breed te scannen en te markeren wat nadere aandacht verdient.
- Zet een gekwalificeerde lezer op wat ertoe doet. Alles wat een beslissing gaat onderbouwen, wordt in het origineel gelezen door iemand met professionele taalvaardigheid.
- Vergelijk versies. Lees het document in de landstaal naast het Engelse. De verschillen zijn op zichzelf een bevinding.
- Bewaar het origineel. Citeer het brondocument in zijn eigen taal, met de vertaling, zodat de lezing te controleren is.
- Herzie de kaart. Als je markt beweegt, bewegen je talen mee.
Binnen de lijnen blijven
Alles op deze pagina gaat over openbare informatie die rechtmatig is verkregen. Verwerving in vreemde talen roept dezelfde ethische vragen op als elke andere, plus één: op een bron is het recht van toepassing van het land waar ze zich bevindt. Een register dat in eigen land voor iedereen open is, kan gebruiksvoorwaarden hebben voor toegang uit het buitenland. Controleer dat voordat je er een proces omheen bouwt. Onze gids over OSINT en inlichtingenverwerving (in het Engels) behandelt het ethisch kader.
Veelgemaakte fouten
- De Engelstalige berichtgeving voor de gebeurtenis houden. Als een ontwikkeling de Engelstalige pers haalt, hebben concurrenten met lokale lezers haar al gezien.
- Leunen op één tweetalige medewerker. Wie thuis een taal spreekt, kan daarin niet automatisch een beursprospectus lezen.
- Alles vertalen. Volume is geen dekking. Eerst voorselecteren.
- Het medium negeren. Een vertaald artikel zonder te weten wie het publiceerde en waarom, is een halve bron.
- Het origineel kwijtraken. Een bevinding die niet te herleiden is tot een document in de eigen taal, is niet te verifiëren.
Wat OSINT in vreemde talen leert over het opbouwen van een inlichtingenfunctie
Het advies van het boek over werving stond in hoofdletters, en ik zou het nu rustiger herhalen: neem afgestudeerden in talen aan. Universiteiten leveren ze elk jaar af, en velen weten niet wat ze met hun diploma moeten. Een inlichtingenfunctie is een van de weinige plekken in een bedrijf waar het lezen van Portugese rechtbankstukken een kernvaardigheid is.
De waarde die ik in het boek aan deze tip verbond, was kosmopolitisme: ‘Er is geen manier om de toekomst te begrijpen zonder een diepe en blijvende inzet om de verbazingwekkende verscheidenheid aan denken in de wereld te begrijpen.’ Voor een inlichtingenfunctie betekent dat drie verplichtingen. Taalvaardigheid is een selectiecriterium voor analisten. Dekking wordt gepland per land en taal. En de functie rapporteert wat bronnen in het buitenland tegen elkaar zeggen, niet alleen wat ze tegen ons zeggen.
Veelgestelde vragen
Wat is OSINT in vreemde talen?
Open source intelligence uit bronnen in hun oorspronkelijke taal, zoals lokale pers, nationale registers, rechtbankstukken en vakpublicaties, in plaats van uit Engelstalige samenvattingen.
Waarom zijn anderstalige bronnen belangrijk in inlichtingenanalyse?
Ze dragen andere aannames dan de bronnen van je eigen land, bevatten vaak details die organisaties in het Engels niet herhalen en bestrijken toezichthouders, rechtbanken en markten die alleen in de landstaal publiceren.
Kan machinevertaling taalkundigen vervangen bij OSINT?
Voor voorselectie grotendeels wel. Voor analyse die een beslissing onderbouwt niet. De machine mist register, juridische vaktermen, eufemismen en de positie van de bron.
Welke talen tellen het zwaarst voor competitive intelligence?
De talen die worden gesproken waar je concurrenten, leveranciers, klanten en toezichthouders actief zijn. Begin bij een kaart van je eigen bedrijf, niet bij een lijst van grote wereldtalen.
Welk taalniveau heeft een analist nodig?
Voor professioneel lezen is het ijkpunt van veel Amerikaanse overheidsdiensten niveau 3, ‘algemene professionele vaardigheid’, op de schaal van de Interagency Language Roundtable.
Is het verzamelen van anderstalige open bronnen legaal?
Het verzamelen van openbare informatie is op de meeste plaatsen rechtmatig, maar de regels worden bepaald door het land waar de bron zich bevindt. Controleer het lokale recht en de gebruiksvoorwaarden van elke bron.
Werken met Competitive Futures
Competitive Futures doet inlichtingenonderzoek in meerdere talen voor bedrijven en overheden en publiceert zijn eigen naslagpagina’s in meer dan een dozijn daarvan. Om de dekking van een markt, een concurrent of een toezichthouder in het buitenland te bespreken, neem contact op met het bedrijf (in het Engels).
Verder lezen
- OSINT en inlichtingenverwerving: een gids voor bedrijven (in het Engels)
- Competitive intelligence: een complete gids
- Onderzoekstip: OpenCorporates (in het Engels)
- Geopolitiek risico voor bedrijven (in het Engels)
- STEEP-analyse
- 25 fouten in toekomstverkenning
Bronnen
- Garland, Eric. How to Predict the Future…and WIN! Wallingford Press, 2011. Tip 13.
- Leetaru, Kalev. “The Scope of FBIS and BBC Open-Source Media Coverage, 1979–2008.” Studies in Intelligence (CIA Center for the Study of Intelligence), 2010. https://www.cia.gov/resources/csi/static/The-Scope-of-FBIS.pdf
- Office of the Director of National Intelligence. “ODNI and CIA Release the Intelligence Community OSINT Strategy for 2024–2026.” News Release No. 06-24, 8 March 2024. https://www.dni.gov/index.php/newsroom/press-releases/press-releases-2024/3784-odni-and-cia-release-the-intelligence-community-osint-strategy-for-2024-2026
- Interagency Language Roundtable. “Skill Level Descriptions” and “Frequently Asked Questions.” https://www.govtilr.org/
- Japan Exchange Group. “Summary Report of the English Disclosure Implementation Status Survey as of the End of December 2025,” 26 January 2026. https://www.jpx.co.jp/english/corporate/news/news-releases/0060/20260126-04.html
Deze pagina maakt deel uit van onze gids over OSINT en inlichtingenverwerving (in het Engels).